Zastrzeżony PESEL a pożyczka: jak cofnąć zastrzeżenie i na jak długo?

Dlaczego z zastrzeżonym numerem nie dostaniesz pożyczki

Rejestr zastrzeżeń numerów PESEL prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji, żeby zapobiegać skutkom nieuprawnionego wykorzystania danych osób, które zastrzegły numer (art. 23a ustawy o ewidencji ludności). Według gov.pl od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe muszą sprawdzać, czy numer PESEL jest zastrzeżony, przy zawieraniu na przykład umowy kredytu lub pożyczki.

Ustawa o kredycie konsumenckim każe kredytodawcy zrobić to przed zawarciem umowy i przed jej zmianą, która zwiększa zadłużenie (art. 9b ust. 1). Jeśli umowę zawarto na zastrzeżony numer, kredytodawca co do zasady nie może żądać spłaty ani sprzedać długu (ust. 2). Dlatego firmy odmawiają: Pożyczka Plus i SMART Pożyczka piszą, że wniosek z zastrzeżonym numerem zostanie automatycznie odrzucony.

Zastrzeżenie nie blokuje codziennych spraw. Gov.pl podaje, że z zastrzeżonym numerem nadal zarejestrujesz się do lekarza, zrealizujesz receptę, wypłacisz pieniądze z bankomatu, zlecisz przelew, wyjedziesz za granicę i załatwisz sprawę urzędową.

Jak cofnąć zastrzeżenie: trzy sposoby

Czasowe cofnięcie, z automatycznym ponownym zastrzeżeniem, ustawa przewiduje przy usłudze elektronicznej (art. 23d ust. 3). Po cofnięciu w urzędzie numer zastrzeżesz ponownie sam, w urzędzie albo przez internet. Każda z tych czynności jest bezpłatna (art. 23e ust. 1).

Na jak długo cofnąć zastrzeżenie

Pożyczkodawca sprawdza rejestr przed zawarciem umowy (art. 9b ust. 1), a decyzja i wypłata mogą przypaść na kolejny dzień roboczy. Jeśli ustawiasz czasowe cofnięcie, zostaw zapas do zawarcia umowy, nie tylko do wysłania wniosku. Tak piszą o tym firmy z naszego porównania, w kolejności alfabetycznej:

• Avinto: prosi, by cofnąć zastrzeżenie przed złożeniem wniosku, w mObywatelu lub na gov.pl.
• eksprespożyczka.pl, Finbo i Kuki.pl: numer PESEL nie może być zastrzeżony. Finbo i Kuki.pl wymieniają trzy sposoby cofnięcia: aplikację mObywatel, stronę gov.pl i urząd gminy.
• Pożyczka Plus: na stronie głównej prosi o odblokowanie numeru na co najmniej 3 dni przed wnioskiem. W pytaniach i odpowiedziach pisze, że numer nie może być zastrzeżony w chwili wnioskowania, i sugeruje, by nie zastrzegać go ponownie przez 1 dzień.
• SMART Pożyczka: na stronie głównej prosi o odblokowanie numeru na co najmniej 3 dni przed wnioskiem, a w pytaniach i odpowiedziach o odblokowanie na 1 dzień. Inaczej wniosek zostanie automatycznie odrzucony.
• Vivigo: przed wnioskiem trzeba czasowo odblokować numer, bo przy zastrzeżonym firma nie może zawrzeć umowy. Po zakończeniu procesu możesz ponownie włączyć zastrzeżenie.

Obowiązek sprawdzenia rejestru ma każdy kredytodawca (art. 9b ust. 1), także ten, który nie pisze o tym na swojej stronie.

Po pożyczce zastrzeż numer ponownie

Gdy umowa jest już zawarta, możesz od razu zastrzec numer z powrotem, w mObywatelu, na gov.pl albo w urzędzie gminy. Ustawa pozwala też bankom i SKOK-om przyjmować zastrzeżenia, jeśli to umożliwiają (art. 23f). Jedno ograniczenie: ponowne zastrzeżenie można zgłosić dopiero po 30 minutach od cofnięcia (art. 23d ust. 5).

Jeśli zgłosiłeś utratę dowodu osobistego i dowód unieważniono, numer PESEL zastrzega się z urzędu (art. 23g ust. 1). Przed wnioskiem sprawdź więc status numeru, nawet jeśli sam go nie zastrzegałeś. Swoje dane w rejestrze zastrzeżeń zobaczysz w usłudze elektronicznej po zalogowaniu (art. 23k ust. 1).

Zastrzeżony numer to tylko jedna z przyczyn odmowy. Pozostałe opisujemy w poradniku Dlaczego odrzucono mój wniosek o pożyczkę?